3. Arts in tijden van pandemie - Nieuwsbrief - 2021

Open hier de HTML-versie van de nieuwsbrief

INDEX
1. Doelstelling en missie

2. Voorstelling raadsleden
3. Arts in tijden van pandemie
4. Symposium 4 december
5. Plechtige Zitting 4 december

6. Onder collegae
7. Nuttige links
8. Overleden artsen

Arts in tijden van pandemie : tussen wetenschap en nonsens.

Zonder enige twijfel zal 2020 de geschiedenis ingaan als ‘het COVID-19’-jaar, het jaar dat onze levens op zijn kop zette. Men kan dit historische jaar kaderen in het rijtje van de val van de Berlijnse Muur in 1989 en de aanslagen op de Twin Towers in 2001.

De coronacrisis heeft heel veel raakvlakken met de Spaanse griep in 1918 en 1919. Daarbij kwamen ook miljoenen mensen om het leven. Ook die griep begon klein, maar werd een wereldwijd probleem. Ook toen moesten mensen maskers dragen en waren er protesten tegen. Ook toen waren er complottheorieën. Dat is dus iets van alle tijden. De Spaanse griep doofde na ongeveer een jaar uit. We weten natuurlijk niet hoe het verder zal gaan met het coronavirus. Een heel aantal zaken zullen symbool staan voor het jaar 2020: het sleutelmoment van de eerste persconferentie, waarna geen handen meer geschud mochten worden. En de daaropvolgende persconferenties waarin bekend gemaakt werd dat de scholen zouden sluiten, verplaatsingen tot het absoluut onontbeerlijke beperkt werden, bubbels gecreëerd werden, de horeca dichtging, enz….. Het jaar waarin we begonnen te hamsteren (ik begrijp nog steeds niet waar al die WC-rollen goed voor waren ..), waarin we gebarentaal probeerden te begrijpen, onze wandelschoenen versleten en waar voor de zorgverleners geklapt werd (toen nog wel althans).

Maar wat staat meer symbool voor 2020 dan ‘het mondmasker’, en daarnaast ‘het vaccin’ als symbool voor hoop en terugkeer naar het normale. Als arts richten we alle hoop uiteraard op het vaccin – dé uitweg uit deze impasse.

We leven in moeilijke en verwarrende tijden. Wetenschappelijke standpunten kunnen zeker bij het optreden van een nieuw ziektebeeld uiteenlopen en aanleiding geven tot wetenschappelijke discussies welke met het tijdsverloop leiden tot een voortschrijdend inzicht en uiteindelijk een gedragen universele aanpak. We stellen evenwel vast dat nuchtere en wetenschappelijke informatie tegenwoordig snel bedolven raakt onder de meningen en beweringen van mensen met andere belangen dan de publieke gezondheid.

Al spoedig moeten we echter vaststellen dat we niet een beperkte groep maar wel elf miljoen virologen hebben, waaronder een aantal ‘die-hard’ artsen die de mening toegedaan zijn dat vaccinatie uit den boze en zelfs gevaarlijk is, en deze mening ook verkondigen aan al wie het horen of lezen wil… Dit doet ons toch achter de oren krabben. De provinciale raad heeft de laatste maanden zich heel vaak moeten buigen over aanklachten tegen artsen die, vooral via internet en zelfs via flyers, hun negatieve houding tegenover vaccins en tegenover de algemene aanpak van de coronapandemie duidelijk onderschreven en verspreidden naar de hele bevolking.

De Nationale Raad van de Orde heeft hieromtrent ook een duidelijk advies geformuleerd dat de leidraad dient te zijn bij ons medisch handelen en dat ons wijst op onze verantwoordelijkheid als arts. Steunend op de informatie van de medische wetenschappers laat het advies van de Nationale Raad niet aan duidelijkheid te wensen over : “Omwille van de belangrijke gezondheidswinst verbonden aan het vaccinatieprogramma is het overduidelijk dat een sterke aanbeveling van de arts de enige manier is om aan een adequate gezondheidspreventie, -bescherming en -promotie te doen. De Orde van Artsen zal er over waken dat artsen hun deontologische plicht nakomen door een voortrekkersrol op te nemen bij het adviseren en promoten van de vaccinatie. Er zal streng worden opgetreden tegen het verspreiden van informatie welke niet strookt met de huidige stand van de wetenschap. In het verleden heeft de verstrekking van desinformatie vanwege vaccin-sceptici (arts of niet-arts) er toe geleid dat het vertrouwen in de vaccinatie dermate aangetast werd, dat de vaccinatiegraad in de bevolking afnam en er heropflakkering van de ziekte optrad”. Naast onze louter medische verantwoordelijkheid naar onze patiënten toe hebben wij, artsen, zeker in tijden van pandemie, tevens een maatschappelijke verantwoordelijkheid met betrekking tot de gehele bevolking.

Artsen met medische praktijkvoering moeten op basis van de gezondheidstoestand (allergieën, immuunstatus, e.a.) nagaan of de individuele patiënt in aanmerking komt voor vaccinatie. De arts dient de patiënt correct en gebaseerd op wetenschappelijke inzichten te informeren waarna deze (of zijn vertegenwoordiger) vrij kan toestemmen. Op basis van het sterke vertrouwen dat patiënten in hun behandelende arts stellen, zal hun beslissing om deel te nemen aan het vaccinatieprogramma sterk afhangen van de manier waarop de arts informatie verschaft en advies verleent. Artsen die patiënten adviseren zich niet te laten vaccineren, of het goede voorbeeld niet geven door hun eigen kinderen niet laten vaccineren, onthouden hen goede, door de beroepsgroep gedragen zorgen, in dit geval het vaccin.

Het advies eindigt evenwel met een positieve noot : De Nationale Raad toont zich verheugd over de massale bereidheid tot vaccinatie bij het artsenkorps zelf. “Hierdoor beschermen artsen zichzelf en blijven ze in staat om - ook in een pandemie - hun sleutelrol in de zorg op te nemen”.

Graag danken wij alle artsen die deze universele, wetenschappelijke en gefundeerde kennis ondersteunen in hun dagelijkse praktijk en daardoor de patiënten helpen om de juiste en gepaste beslissingen te nemen.