De Orde der artsen heeft, in overleg met haar organen, een voorstel tot hervorming uitgewerkt, dat u hierbij gevoegd vindt.

Het voorstel beoogt een constructieve bijdrage te leveren aan de hervorming die door het kabinet van de minister van Volksgezondheid zal worden voorbereid. Het legt de nadruk op de elementen die wij als Orde essentieel achten om het hoofd te bieden aan de toekomstige deontologische uitdagingen binnen het artsenkorps.

Met dit initiatief wensen wij onze expertise ter beschikking te stellen met het oog op de uitbouw van een moderne, transparante en maatschappelijk verankerde structuur, in het belang van de patiënt, de arts en de volksgezondheid.

Hierna lichten wij de krachtlijnen van het voorstel toe:

Het voorstel voorziet in een versterkte transparantie ten aanzien van zowel het publiek als de artsen.

Er zal een publiek jaarverslag worden opgesteld met informatie over de werking van de Orde en de uitvoering van haar wettelijke opdrachten.

Daarnaast zal op de website van de Orde een geanonimiseerd repertorium van de belangrijkste tuchtbeslissingen worden gepubliceerd, met respect voor de toepasselijke regelgeving inzake privacy en gegevensbescherming.

Het voorstel beoogt een vernieuwing en bredere representativiteit binnen de organen van de Orde.

Zo wordt bepaald dat een mandaat kan worden opgenomen na vijf jaar inschrijving op de lijst van de Orde, om ook jongere artsen reële kansen te bieden zich in te zetten binnen de Orde.

Met het oog op meer diversiteit en om te vermijden dat steeds dezelfde personen mandaten opnemen, wordt het aantal mandaten per persoon beperkt tot vier.

Het voorzitterschap van de federale raad wordt waargenomen door twee artsen, één uit elke taalgroep, wat een collegiaal en evenwichtig federaal bestuur moet bevorderen.

Daarnaast wordt bepaald dat vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties kunnen deelnemen aan de vergaderingen van de federale raad, om de maatschappelijke verankering en de dialoog te versterken.

Het voorstel voorziet eveneens in een grondige hervorming van de tuchtrechtelijke organisatie, met bijzondere aandacht voor rechtszekerheid, onpartijdigheid en conformiteit met de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het Hof van Cassatie.

De voornaamste elementen zijn:

• de oprichting van twee tuchtraden van eerste aanleg (één per taalgroep), om de onpartijdigheid te waarborgen en de eenheid van de rechtspraak te bevorderen;
• de invoering van een duidelijke scheiding tussen het onderzoek, de verwijzingsbeslissing en de tuchtbeslissing;
• de invoering van openbaarheid van de zittingen van de tuchtraden van eerste aanleg, behoudens wettelijk voorziene uitzonderingen;
• de versterking van de positie van de klager, onder meer via een expliciet hoorrecht en een recht op informatie;
• de verdere waarborg en explicitering van de rechten van verdediging van de betrokken arts.

Naast haar normerende en handhavende opdracht wenst de Orde haar educatieve en preventieve rol te versterken.

De federale raad krijgt de opdracht om vormende activiteiten te organiseren, zoals symposia, seminaries en debatten, om reflectie over deontologische vraagstukken in verband met maatschappelijke evoluties te bevorderen.

De Orde wil zich aldus niet enkel profileren als handhavende instantie, maar ook als een forum voor preventie, dialoog en bevordering van minnelijke conflictoplossing.

Ten slotte, wordt er bijzondere aandacht besteed aan de begeleiding van artsen met psychosociale problemen.

De nationale raad van de Orde der artsen wordt om advies verzocht of er rekening gehouden moet worden met de genderidentiteit of het toegewezen geslacht wanneer de patiënt tijdens zijn ziekenhuisopname kiest voor een gemeenschappelijke kamer.

Om zijn antwoord te onderbouwen heeft de nationale raad het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen geraadpleegd. Dit Instituut is van mening dat de patiënt een kamer moet krijgen op basis van zijn genderidentiteit (d.w.z. de persoonlijke ervaring van zijn eigen gender, die al dan niet overeenkomt met het geslacht dat bij de geboorte toegekend is of op de identiteitskaart vermeld staat).

De nationale raad herinnert eraan dat initiatieven die het welzijn en de waardigheid van de patiënt bevorderen met het oog op een humane en inclusieve geneeskunde met respect voor de individuen, bijdragen tot de toegang tot de zorg en bijgevolg tot de kwaliteit van de zorg.

Hoewel de administratieve dienst die verantwoordelijk is voor de opname doorgaans het geslacht dat in de identiteitsdocumenten vermeld staat in aanmerking neemt, moet dan ook een oplossing gezocht worden om het comfort van de patiënt te waarborgen wanneer het wettelijke geslacht niet overeenkomt met de genderidentiteit. De beleving van de genderidentiteit primeert op administratieve belangen.

De waarden van het beroep pleiten voor respect voor de persoonlijke levenssfeer, de intimiteit en de identiteit van alle patiënten (cultureel, seksueel, religieus, filosofisch, enz.). Dit houdt in dat een evenwicht gezocht moet worden tussen enerzijds de organisatorische beperkingen en de kwaliteitseisen en anderzijds de specifieke behoeften van ieder individu.

De wet schrijft voor dat het overlijden van een persoon moet worden vastgesteld door een arts.

De invulling van het overlijdensattest is een taak van algemeen belang, die bij voorkeur wordt verricht door de behandelend arts van de overledene.

Indien de behandeld arts niet beschikbaar is, moet de arts met wachtdienst zich ter plaatse begeven en het overlijden vaststellen.

Omdat de arts met wachtdienst geen zorgrelatie heeft met de overleden persoon, is het niet eenvoudig voor hem het overlijdensattest in te vullen zonder te beschikken over de gezondheidsgegevens van de overledene.

Daarom wordt uitzonderlijk toegelaten dat de wachtarts die het overlijdensattest dient in te vullen maar geen therapeutische relatie heeft met de overleden persoon, conform het proportionaliteitsbeginsel, via de uitwisselingsnetwerken toegang neemt tot de gezondheidsgegevens van de overledene die relevant, pertinent en noodzakelijk zijn om te voldoen aan zijn wettelijke plicht.

De betreffende loggings worden geregistreerd en de gedeelde gezondheidsgegevens blijven niet langer beschikbaar dan 24 uur na de vaststelling van het overlijden.

(Bron: Reglement betreffende de uitwisseling van gezondheidsgegevens tussen gezondheidssystemen verbonden via het verwijzingsrepertorium van het eHealth-platform)