Bewaring van patiëntendossiers

Het bewaren van patiëntendossiers is een wettelijke en deontologische verplichting voor artsen. Volgens artikel 24 van de Code van medische deontologie en artikel 35 van de Kwaliteitswet van 22 april 2019 moeten patiëntendossiers in principe minstens 30 jaar en maximaal 50 jaar na het laatste patiëntencontact worden bewaard. Deze verplichting blijft gelden bij de stopzetting van een praktijk, pensionering, overlijden of plotse onbekwaamheid van de arts.

Een patiëntendossier bevat alle relevante medische en administratieve gegevens, zoals persoonlijke gegevens, consultatieverslagen, medische voorgeschiedenis, diagnoses, onderzoeksresultaten, behandelingen, voorschriften en medische beelden. Deze informatie is essentieel voor de continuïteit van de zorg en kan ook dienen als bewijsmateriaal bij eventuele deontologische fouten of burgerlijke aansprakelijkheid.

De dossiers mogen zowel op papier als elektronisch worden bewaard. De arts of de verantwoordelijke instelling moet ervoor zorgen dat de gegevens veilig worden opgeslagen en beschermd zijn tegen verlies, beschadiging en ongeoorloofde toegang. Het beroepsgeheim, de privacy van de patiënt en de GDPR-regelgeving moeten steeds worden gerespecteerd. Na digitalisering mag de papieren versie onder de geldende voorwaarden vertrouwelijk worden vernietigd. Na het verstrijken van de toepasselijke bewaartermijn mogen dossiers eveneens veilig worden vernietigd.

Bij een geplande stopzetting van de praktijk, bijvoorbeeld door pensionering, blijft de arts verantwoordelijk voor het organiseren van de verdere bewaring. Hij kan de dossiers toevertrouwen aan een bevoegde collega of opvolgende arts, bij voorkeur met schriftelijke afspraken over de bewaring, vertrouwelijkheid en toegang. De arts moet ook de nodige informatie overdragen om de continuïteit van de zorg te verzekeren. In ziekenhuizen en groepspraktijken wordt de bewaring doorgaans door de instelling of praktijk georganiseerd.

Bij een plots overlijden of een plotse onbekwaamheid van de arts kan een collega arts worden gecontacteerd, of wordt contact opgenomen met de huisartsenkring. Als dit niet lukt, organiseert de Orde de bewaring: elektronische dossiers worden aan de Nationale Raad toevertrouwd en papieren dossiers aan de bevoegde provinciale raad. In deze uitzonderlijke situatie garandeert de Orde gedurende vijf jaar de veilige en vertrouwelijke bewaring. Binnen die periode kunnen patiënten en bevoegde zorgverleners volgens de geldende voorwaarden toegang krijgen tot de dossiers. Erfgenamen of vertegenwoordigers kunnen de dossiers opvragen om de verdere bewaring te regelen. Zo binnen de vijf jaar geen verdere regeling is getroffen voor de dossiers bij de Orde, worden deze veilig vernietigd.

De uitzonderlijke bewaartermijn van vijf jaar door de Orde vervangt niet automatisch de deontologische bewaarplicht van 30 tot 50 jaar. Daarom moeten de verdere bewaring en eventuele overdracht tijdig worden geregeld. Patiënten behouden hun recht op inzage en een afschrift van hun dossier volgens de wettelijke voorwaarden, terwijl nabestaanden de vertrouwelijkheid van de medische gegevens moeten respecteren. Bij aanvaarden van de erfenis blijven ook nabestaanden gedurende een periode van 20 jaar burgerlijk aansprakelijk.

Een veilige en correcte bewaring van patiëntendossiers is noodzakelijk om de privacy van patiënten te beschermen, de continuïteit van de zorg te garanderen en om aan de wettelijke en deontologische verplichtingen te voldoen.

Christel de Pooter